Fledderbosch polder

Geschiedenis van polder Fledderbosch

Met dank aan de Historische Commissie Garmerwolde, Henk Vliem

De naam van de polder is een verwijzing naar de vlierstruiken die daar gemakkelijk en welig groeiden. Voor het eerst duikt de naam op in de molendatabase. Omstreeks 1830 is er een poldermolen gebouwd. Later vervangen door een grotere toen de Van der Molen polder bij de Fledderbosch polder gevoegd werd. Zo ging dit vroeger (en ook nu nog) vaker. Een aantal jaren geleden zijn de Fledderbosch polder, de Boltjer polder en de Ons Belang polder samengevoegd. Elk poldertje had zijn eigen bestuur en zijn eigen belangen. Dat botste nogal eens met de belangen van aangrenzende polders. Dus samengaan voorkwam geharrewar. Ik heb geen naamsvermelding van oudere datum gevonden.

 

Maar een polder kon ook weer kleiner worden. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de bouw van het Eemskanaal. Een stuk van de polder kwam aan de overkant van het Eemskanaal te liggen. Hetzelfde gebeurde met de landerijen van een aantal boeren die daar hun boerenerf en land hadden. Ze ontvingen wel compensatie voor de grond die ze kwijtraakten en voor het ongemak dat het kanaal opleverde. Een en ander staat uitgebreid beschreven in het boek ‘Boerderijen Gemeente Ten Boer en Overschild’. Compleet met staatjes waarin uitgerekend wordt hoeveel geld boer xx kreeg voor het omrijden naar zijn land aan de andere kant van het kanaal.

 

Toen waren er wel meer bruggen over het Eemskanaal dan nu. Bijvoorbeeld lag er ook een brug bij de Washuisterweg. Op die oude kaarten kun je ook duidelijk zien dat het een aparte polder was als je naar de verkavelingsrichting kijkt. Qua richting wijkt die af van de landerijen die aan de andere kant van de Grasdijk liggen. De polder werd aan de noordoostzijde begrenst door een paar oude zijtakken van de Fivel: de Oude Kwens en de Klei Sloot. Aan de zuidwestkant door de buurtschap Heidenschap.

 

De grondsoort van de polder was overwegend slecht: een dunne teellaag op een dikke laag moerassig hoogveen. Met als gevolg: zurig bruin slootwater. Niet zo best voor de koeien, want zoals een veeteler me vertelde: ”als de koeien op land graasden dat dichter tegen de Grasdijk aanlag en hoger was dan was de melkopbrengst aanmerkelijk hoger”.

 

In dit terrein konden erg zware landbouwwerktuigen niet gebruikt worden omdat die door de dunne ‘harde’ teellaag (25 cm dik) de blubber in zakten. Zo gaat het verhaal dat er nog één of meerdere machines in de grond zitten die daar weggezakt zijn in de jaren zestig van de vorige eeuw bij de aanleg van de grote aardgasleidingen. Ook de bouw van het Eemskanaal ondervond al een eeuw eerder, stagnatie daarvan, omdat enerzijds het uitgegraven kanaal steeds weer instortte/dichtslibte en anderzijds omdat de grond voor de Eemskanaaldijk van elders moest komen want de terplekke uitgegraven grond was totaal ongeschikt om er een dijk mee te bouwen (de aannemer had hier totaal niet op gerekend en ging failliet; waarna de Provincie de klus overnam en het Eemskanaal afbouwde). De grond van elders kwam voor een groot deel van de oude stadswallen van Groningen. Die mochten in dezelfde tijd afgebroken worden dat het Eemskanaal gegraven werd ((omstreeks 1870).

 

Verder bevinden zich in de Fledderbosch polder nog een paar kleigaten. In vroegere tijden werd er klei uit die gaten gebaggerd. Die klei werd dan als bemesting/grondverbetering over ‘arme’ grond gestrooid.

 

Er bevindt zich een klein bosje in de polder genaamd Wierenga’s Bosje. De naam is ontleend aan Jan Wierenga, kantonnier bij het waterschap, die dit bosje misschien ooit heeft aangeplant op/in een stukje moerassig rietland.

 

In het rapport (september 2020) ‘Peilbesluit polder Fledderbosch en Ons Belang’ opgesteld door Arcadis in opdracht van het waterschap Noorderzijlvest, staat voor liefhebbers veel interessante informatie. Er staan kaartjes in met grondsoortaanduiding, met hoogte aanduiding, met bodemdalingsprofielen, met archeologische gegevens enzovoort. Voor elk wat wils. Bijvoorbeeld blijkt dat de polder ietwat scheef is komen te liggen door de bodemdaling ten gevolge van de aardgaswinning. En die daling zet nog wel 60 jaren door. Zij het dat de grootste daling al plaatsgevonden heeft in de afgelopen 60 jaar.

 

Maaiveldhoogte in m Nap in de polder Fledderbosch (bron: Ons Belang)

Contourlijnen van de gemeten bodemdaling (in cm) tussen 1972 - 2018 (bron: Commissie Bodemdaling d.d. juni 2018)